Opis ogólny

Wymagania

Gatunki

Opis ogólny

Pnącza o mięsistych liściach, oraz o pachnących, białych lub zielonych kwiatach. Jeden z gatunków uprawiany jest jako roślina przyprawowa. Aromatyczna przyprawa zawiera bezbarwny aldehyd - wanilinę (C₈H₈O₃).

Wymagania

• Stanowisko

  	Nie należy wybierać stanowiska o bezpośrednim działaniu słońca. Roślina dobrze rośnie na stanowiskach zacienionych.

• Wymagania glebowe

  	Wymaga obfitego podlewania i utrzymywania stale umiarkowanie wilgotnego podłoża. Wanilia potrzebuje specjalnego podłoża, które można stanowić np.: utarta kora wierzby. Z martwych drzew zdzieramy ją płatami, gotujemy i ucieramy, a później umieszczamy w niej sadzonki. Korę można z powodzeniem zastąpić częściowo przekompostowanymi igłami modrzewiowymi.

• Wymagania cieplne

  	Roślina ciepłolubna. Latem roślina wymaga temperatury od 20°C do 25°C, a zimą od 15°C do 18°C.

• Rozmnażanie

  	Wanilie rozmnaża się przez sadzonki uzyskiwane wiosną, z pędów rośliny. Sadzonki muszą zawierać od 2 do 3 węzłów. Sadzonki umieścić należy pod folią. Po okresie około 1,5-2 miesięcy, na sadzonkach wyrastają młode pędy. W tym czasie sadzonki przesadzamy do oddzielnych doniczek.

Gatunki

• Wanilia płaskolistna

  Vanilla planifolia

  - nadrzewne, ciepłolubne pnącze pochodzące z lasów tropikalnych Ameryki Środkowej i Południowej. Pnącze czepia się podłoża za pomocą korzeni. Roślina jest epifitem żywiącym się składnikami pokarmowymi znajdującymi się w obumarłych pniach i konarach drzew, które jednocześnie służą jej za podpory. Roślina w naturalnych warunkach może osiągnąć długość kilkudziesięciu metrów. Liście są sztywne, eliptyczne lub lancetowate, całobrzegie, płaskie i jasnozielone. Kwiaty są dekoracyjne, mają barwę zielonkawobiałą. Kwiaty kwitną przed południem, tylko przez kilka godzin. Pnącze to jest uprawiane z powodu aromatycznych owoców. Owoce mają 16-20 cm długości i dojrzewają przez 5-7 miesięcy. Owoce zawierają m.in. wanilinę i olejki eteryczne. Niedojrzałe, wysuszone i fermentowane owoce używane są jako aromatyczna przyprawa tzw.: wanilia. Wanilia jest w postaci ciemnych lasek zawierających od 0,75% do 4,5% waniliny. Jeszcze inną postacią wanilii spotykaną w handlu jest mieszanina drobno zmielonej wanilii i cukru czyli tzw.: cukier waniliowy. Wanilia jest także rośliną leczniczą. Pod koniec XX wieku 85% światowej produkcji lasek wanilii pochodzi z Madagaskaru. Inni producenci lasek wanilii to: Meksyk, Indonezja i Uganda.

• Wanilia wspaniała

  Vanilla pompona

  - roślina używana w farmacji i przemyśle perfumeryjnym.

© 1999 Copyright by Sławomir Sudnik