Opis ogólny

Wymagania

Gatunki

Odmiany

Opis ogólny

Rodzaj z rodziny nasturcjowatych liczy około 80 gatunków występujących przede wszystkim w górzystych obszarach Ameryki Południowej - głównie w Andach. Wśród tego rodzaju wyróżnia się gatunki i odmiany pnące. Ze względu na kwiaty liczne gatunki nasturcji uprawia się jako rośliny ozdobne. Natomiast niektóre gatunki wytwarzają jadalne, podziemne bulwy.

Wymagania

• Stanowisko

  	Dobrze rośnie na stanowisku słonecznym i lekko półcienistym.

• Wymagania glebowe

  	Gleba powinna być żyzna, gliniasto-piaszczysta.

• Wymagania cieplne

  	Rośliny są wrażliwe na mróz.

• Rozmnażanie

  	Poprzez wysiew nasion do gruntu w drugiej połowie maja. Można ewentualnie wysiać nasiona do doniczek w kwietniu, a następnie w maju należy przesadzić sadzonki do gruntu.

• Inne

  	Rośliny należy oszczędnie nawozić, albowiem zbyt mocne dokarmianie roślin powoduje bujny rozwój rośliny i hamuje kwitnienie.

Gatunki

• Nasturcja bulwiasta

  Tropaeolum tuberosum

  - występuje w Andach, Peru i Boliwii. Nasturcja bulwiasta jest byliną pnącą lub płożącą. Liście okrągławe, dłoniaste i 5 klapowe. Kwiaty są drobne, żółte lub pomarańczowe. Roślina wytwarza podziemne, gruszkowate bulwy kłączowe. Bulwy te są jadalne. Roślinę tę właśnie ze względu na jadalne bulwy uprawiają Indianie andyjscy od Kolumbii po Chile.

• Nasturcja kanaryjska

  /nasturcja włóczęga/

  Tropaeolum peregrinum

  - gatunek ten pochodzi z Ekwadoru i Peru. Pędy wyrastają do 2-4 m długości. Liście dłoniaste, wyraźnie klapowe (5-7 klap). Kwitnie od lipca do października. Kwiaty żółte, o pierzastych płatkach korony, jest ich dużo ale drobnych (1-1,5 cm długości). Kwiaty rozwijają się od czerwca. Roślina jednoroczna.
  
  

  zdj. 1 - nasiona

  Nadaje się do obsadzania altan, pergoli i płotów. Można uprawiać ją w pojemnikach na balkonach.

• Nasturcja Lobba

  Tropaeolum peltophorum

  /syn. Tropaeolum lobbianum/

  - roślina jednoroczna, pochodząca z górskich rejonów Kolumbii i Ekwadoru. Pędy są owłosione i osiągają długość 3-4 m. Liście tarczowate, prawie kuliste, o brzegach falistych i owłosione. Kwiaty duże, pomarańczowoczerwone. Gatunek ten nadaje się do osłaniania altan, murków i płotów.

• Nasturcja mniejsza

  Tropaeolum minus

  - roślina występująca w stanie naturalnym w Peru. Gatunek o mniejszych rozmiarach, niż inne gatunki nasturcji. Zaczyna kwitnienie latem i kwitnie do późnej jesieni.

• Nasturcja ogrodowa

  Tropaeolum x hybridum

  - roślina powstała w wyniku skrzyżowania Tropaeolum majus z Tropaeolum peltophorum. Wśród tego gatunku wyróżnić można odmiany o długich pędach wyrastających do 3 m. Pędy gładkie, silnie rozgałęzione. Liście tarczowate i gładkie. Kwiaty białe lub żółte z nieregularnymi przebarwieniami pomarańczowo-czerwono-brązowymi, z ostrogą, o średnicy 3-8 cm. Kwitnie od lata aż do pierwszych mrozów. Roślina jednoroczna. Z pączków kwiatowych i młodych nasion można przyrządzić namiastkę kaparów.

• Nasturcja większa

  Tropaeolum majus

  - roślina jednoroczna, o pędach długości 2-5 m. W stanie naturalnym występuje w Ekwadorze i Peru. Pędy są płożące lub pnące. Liście są gładkie, tarczowate. Kwitnie od czerwca do października. Kwiaty różnobarwne (pomarańczowe, żółte lub rzadziej białe), zależnie od odmiany. Rośliny te nadają się od okrywania altan, balkonów i na kwiat cięty. Roślina jadalna. Liście można spożywać jak sałatę. Natomiast z pączków kwiatowych i młodych nasion można przyrządzić namiastkę kaparów. Rośliny tego gatunku używane są także leczniczo, gdyż zawierają glikozyd gorccyny glikotropeolinę.

Odmiany

• Nasturcja ogrodowa "Aureum"

  - odmiana o kwiatach żółtych.

• Nasturcja ogrodowa "Dunnetts Orange"

  - odmiana o kwiatach pomarańczowych.

• Nasturcja ogrodowa "Goldkönig"

  - kwiaty żółte.

• Nasturcja ogrodowa "Scharlachglanz"

  - odmiana o kwiatach szkarłatnych.

© 1999 Copyright by Sławomir Sudnik