Opis ogólny

Wymagania

Gatunki

Odmiany

Opis ogólny

Pnącza należące do tego rodzaju pochodzą z Ameryki Północnej i wschodniej Azji (2 gatunki). Główną ozdobą tego krzewu są wyjątkowo piękne, duże trąbkowate kwiaty i pierzaste liście, oraz owoce. Kwiaty są ozdobne, lejkowato-rurkowate, długości około 10 cm i średnicy do 5 cm. Zależnie od odmiany są żółte, pomarańczowe lub szkarłatne. Zebrane są po 4-15 w baldachogrona rozwijają się na końcach tegorocznych pędów stopniowo od lipca do września. U wrażliwych osób, olejki eteryczne zawarte w kwiatach mogą wywołać alergiczną pokrzywkę.

Wymagania

• Stanowisko

  	Milin rośnie najlepiej na ciepłych, słonecznych stanowiskach w zacisznych miejscach, najlepiej wystawa południowo-zachodnia i południowo-wschodnia.

• Wymagania glebowe

  	Gleba powinna być żyzna, świeża, bogata w substancje organiczne, piaszczysto-gliniasta i dobrze zdrenowana. Gdy zapewnimy te warunki glebowe i odpowiednie stanowisko to milin rośnie bujnie. Młode rośliny potrzebują dużo wilgoci w glebie, ale po kilku latach, dobrze znoszą okresowe susze. Na stanowisko stałe powinno się sadzić rośliny przynajmniej 2-3 letnie, a pędy od razu przywiązuje się do podpór. Wiosną po odkryciu pąków, trzeba roślinę zasilić nawozem i wyściółkować glebę wokół.

• Wymagania cieplne

  	Milin jest zasadniczo odporny na mróz. Jednak w mroźniejsze zimy może przemarzać, jednak wtedy odrasta z korzeni.

• Cięcie

  	Coroczna pielęgnacja krzewu polega na usuwaniu wiosną przemarzniętych lub uschniętych pędów, oraz na skracaniu zeszłorocznych pędów (kwitnących w ubiegłym roku) tak, aby zostało 3-5 pąków. Cięcie to zapewnia obfite kwitnienie w następnym roku, należy je przeprowadzić bardzo wcześnie wiosną.

• Rozmnażanie

  	Najłatwiej milin rozmnaża się przez odkłady i sadzonki korzeniowe.

• Inne

  	Starsze rośliny znoszą suszę.

Gatunki

• Milin amerykański

  Campsis radicans

  
  

  rys. 1 - występowanie

  - w stanie naturalnym występuje w Stanach Zjednoczonych, od Pensylwanii do Florydy i Teksasu. W Europie zaczęto uprawiać go od 1640 r. Jeden z gatunków który można u nas sadzić biorąc pod uwagę wymagania cieplne. Pnie się on do wysokości 10-20 m, najlepiej po pniach wysokich drzew i szorstkich ścianach budynków. W odróżnieniu od bluszczu, korzenie czepne rozwijają się głównie w węzłach pędów. Pędy są grube i słabo wijące. Pędy czepne nie mocują jednak całej rośliny wystarczająco silnie i aby podczas silnych wiatrów nie opadała, trzeba zamontować kratownicę lub inną podporę. Liście są nieparzystopierzaste, długości 20-30 cm, złożone z 9-11 listków podłużnie jajowatych, na brzegu grubo piłkowanych z zaostrzonym wierzchołkiem, z wierzchu ciemnozielone, nagie, od spodu jaśniejsze i owłosione wzdłuż nerwu głównego. Kwiaty obupłciowe, o koronie rurkowato-lejkowatej rozszerzającej się ku górze, duże, długości 8-9 cm i średnicy do 5 cm. Kwiaty z zewnątrz są jaskrawoszkarłatne, wewnątrz szkarłatne, zebrane po 4-15 w baldachogrona na końcach pędów. Kwitnie stopniowo od lipca do września. Kwiaty występują obficie.
  
  

  zdj. 1 - pędy, liście i owoce.

  Owocem jest wydłużona cylindryczna torebka, długości 7-13 cm, zawierająca liczne spłaszczone i oskrzydlone nasiona.

• Milin Tagliabauna

  Campsis x tagliabauna

  - jest mieszańcem powstałym w wyniku krzyżowania milinu amerykańskiego z milinem wielkokwiatowym. Rośnie przeważnie w formie krzewiastej, szeroko rozkładając pędy. Przytwierdza się słabo do podpór, wije się także nieznacznie. Liście ma złożone z 7-11 listków. Kwiaty długości do 8 cm i średnicy 5-6 cm. Kwiaty są koloru pomarańczowego, wewnątrz szkarłatnego. Kwiaty są podobne do kwiatów milinu wielokwiatowego. Kwitnie stopniowo od lipca do września. Na mróz podobnie wytrzymały jak milin amerykański.

• Milin wielkokwiatowy

  /milin chiński/

  Campsis grandiflora

  - ojczyzną jego są Chiny i Japonia. Wytwarza bardzo małych korzeni czepnych, owija się wokół podpór końcami pędów. Kwiaty są jeszcze większe niż u milina amerykańskiego. Jednak jest bardziej wrażliwy na mróz. Wytrzymuje krótkie spadki temperatury do -18°C. Na zimę wymaga starannego zabezpieczenia.

Odmiany

1. Milin amerykański "Atropurpurea"

   - ma bardzo duże kwiaty, ciemnoszkarłatne z purpurowym odcieniem.

2. Milin amerykański "Coccinea"

   - kwiaty szkarłatne.

3. Milin amerykański "Flamenco"

   - kwiaty intensywnie pomarańczowe.

4. Milin amerykański "Flava"

   - ma kwiaty pomarańczowożółte i żółte, a liście o jaśniejszym odcieniu niż u odmiany "Atropuprurea".

5. Milin amerykański "Madame Galen"

   - ma kwiaty z zewnątrz pomarańczowe, wewnątrz szkarłatne, rozwijają się powoli.

6. Milin amerykański "Praecox"

   - jest odmianą bardzo wczesną, kwiaty rozwijają się o miesiąc wcześniej niż u formy typowej, są duże, barwy szkarłatnej.

7. Milin amerykański "Rubra"

   - ma kwiaty duże, ciemnoszkarłatne o odcieniu czerwonym.

8. Milin amerykański "Sanguinea"

   - ma kwiaty ciemnoszkarłatne o odcieniu krwistym, duże.

9. Milin amerykański "Speciosa"

   - ma kwiaty pomarańczowoczerwone, duże. Pędy wiją się słabo. Rośnie bardziej krzewiasto. Ma długie, cienkie łodygi. Liście drobne, owalne, z wąskim, długim wierzchołkiem.

10. Milin amerykański "Ursynów"

    - kwiaty czerwono-pomarańczowe. Wcześnie zaczyna kwitnąć i ma duże liście.

11. Milin Tagliabauna "Mme Galen"

    - wyrasta na wysokość od 4,5 do 7,5 m. Krzew jest szeroki od 2 do 4 m. Kwiaty są koloru mocno łososiowego. Odmiana lubi stanowiska słoneczne lub półcieniste.

© 1999 Copyright by Sławomir Sudnik