Opis ogólny

Wymagania

Gatunki

Odmiany

Opis ogólny

Rodzaj ten obejmuje 4 gatunki występujące dziko na terenie obszaru śródziemnomorskiego, Afryki i po subtropikalne obszary Indii w Azji. Ze wszystkich dyniowatych kawon jest najbardziej wrażliwy na niedostateczną ilość światła i zbyt niską temperaturę. Kawony można zaliczyć do pnączy, ale przeważnie rośliny nie wspinają się tylko płożą się po glebie. Do tego rodzaju należą odmiany roślin o owocach jadalnych. Odmiany te dzielą się na odmiany deserowe (owoce do spożycia na surowo) i na odmiany pastewne (owoce nadają się na przetwory i do żywienia inwentarza).

Wymagania

• Stanowisko

  	Stanowisko powinno być słoneczne (południowe, południowo-wschodnie lub południowo-zachodnie) i osłonięte od wiatrów. Kawon najlepiej rośnie w temperaturze 28-30°C. Spadek temperatury poniżej 24°C szkodzi roślinom i hamuje ich wzrost.

• Wymagania glebowe

  	Wymagania glebowe podobne do wymagań innych dyniowatych, jednak lepiej rośnie na glebach lżejszych i zasobnych w składniki pokarmowe. Temperatura gleby nie powinna spadać poniżej temperatury powietrza, dlatego powinno się podlewać wodą o temperaturze otoczenia. Pędy są wrażliwe na dużą wilgotność wierzchniej warstwy gleby i przy nadmiarze wody często gniją.

• Rozmnażanie

  	Poprzez siew nasion.

• Inne

  	Kawonów nie należy uprawiać stale po sobie.

Gatunki

• Kawon kolokwinta

  /arbuz kolokwinta/

  Citrullus colocynthis

  - gatunek pochodzący z terenów pustynnych Afryki. Łodygi osiągają długość około 1 m. Liście jajowate, składające się z 5 klap. Kwiaty żółte. Owoce są żółte, wielkości jabłka. Miąższ jest suchy, gąbczasty i gorzki. Owoce tego gatunku mają właściwości przeczyszczające, gdyż zawierają glikozyd - kolocytynę. Nasiona są jajowate, płaskie jasno-oliwkowe lub szaro-oliwkowe. Nasiona zawierają do 17% oleju używanego do oświetlania lub celów technicznych, a także jako pokarm. Aktualnie uprawiany jest na terenie Afryki, Arabii, obszaru śródziemnomorskiego, w Indiach i na Cejlonie.

• Kawon zwykły

  /arbuz jadalny/

  Citrullus vulgaris

  /syn. Citrullus lanatus/

  - jednoroczna roślina. Pochodzi z pustyń i stepów Afryki. Łodyga osiąga długość do 2,5 m. Liście są głęboko wcinane. Kwiaty są żółte. Dostarcza kulistych, bardzo soczystych, słodkich owoców, nadających się do spożycia na surowo. Łupina owoców jest twarda. Kolor owoców zależnie od odmiany jest od czarnozielonego poprzez jasnozielony do białozielonego. Miąższ owoców jest najczęściej czerwony lub różowy, miękki i wodnisty. Spotyka się także odmiany o miąższu żółtym lub białawym. Owoce osiągać mogą masę 15 kg. Owoce nadają się także na paszę. W Afryce z owoców sporządza się napój alkoholowy. Nasiona jajowate, o długości do 13 mm, białe, żółte, brunatne lub czarne. Nasiona można używać jako pokarm, oraz wytwarza się z nich olej techniczny.

Odmiany

• Kawon "Allsweet"

  - odmiana wyselekcjonowana w 1973 r. z odmiany Crimson Sweet. Odmiana średnio wczesna. Owoce nieco cylindryczne, dość duże, o cienkiej skórce. Odmiana odporna na fuzariozę i antraknozę. Owoce zawierają dużą ilość cukrów (10,5-14,4%).

• Kawon "Bingo"

  - owoce mają miąższ różowoczerwony, bardzo słodki i soczysty. Odmiana polskiej hodowli, średnio wczesna i silnie rosnąca. Owoce są duże, osiągają masę kilku kg.

• Kawon "Crimson Sweet"

  - odmiana amerykańska, średnio wczesna. Liście ma średnio wcięte, owoce kuliste, z wgłębieniem. Skórka jasnozielona z pasami ciemniejszymi, szerokimi. Miąższ czerwonoróżowy, soczysty, dosyć słodki. Nasiona drobne, brązowe, ciemniejące, szorstkie.

• Kawon "Jadan"

  - odmiana o owocach kulistych, ważących około 2 kg. Powierzchnia owocu gładka, zielona z ciemniejszym żebrowaniem. Skórka średniej grubości. Miąższ twardy, jaskrawoczerwony do pomarańczowego.

• Kawon "Kawon z Rostowa"

  - odmiana średnio wczesna, o dużej plenności. Owoce kuliste, bardzo duże, o skórce gładkiej i miąższu ciemnoczerwonym, słodkim i soczystym. Nasiona duże, czarne. Owoce deserowe.

• Kawon "Leesburg"

  - odmiana deserowa, średnio wczesna. Pochodzi z USA. Liście średnio głęboko powcinane. Owoce cylindryczne, wydłużone, ważące do 12 kg, o skórce zielonej, gładkiej, z niewyraźnymi bruzdami, średnio grubej i twardej. Miąższ ciemnoróżowy, słodki i delikatny. Odmiana odporna na Fusarium.

• Kawon "Rosario F₁

  - jedna roślina wytwarza 2-3 owoce. Owoce o ciemnozielonej skórze, czerwonym miąższu. Owoce osiągają masę 3-4 kg. Owoce podobne do odmiany "Sugar Baby". Plon z 1 m² to 8-10 kg.

• Kawon "Smokylee"

  - odmiana amerykańska, wczesna, odporna na antraknozę i fuzariozę. Owoce deserowe.

• Kawon "Sugar Baby"

  - odmiana amerykańska, krótki okres wegetacji (100-110 dni). Owoce deserowe. Owoce kuliste, dość duże, o skórce średniej grubości, ciemnozielonej, w pasy ciemniejsze, niewyraźne. Miąższ owoców ciemnoczerwony i słodki. Nasiona drobne, popielatoszare.

© 2000 Copyright by Sławomir Sudnik