Opis ogólny

Wymagania

Gatunki

Odmiany

Opis ogólny

Rodzaj ten obejmuje około 200 gatunków roślin. Gatunki te występują na półkuli północnej, na obszarach o klimacie umiarkowanym i subtropikalnym. Groszek stosowany jest do pokrywania murów i ogrodzeń. Niektóre gatunki groszku są uprawiane także na paszę, oraz jako roślina jadalna.

Wymagania

• Stanowisko

  	Stanowisko słoneczne, osłonięte.

• Wymagania glebowe

  	Gleba żyzna, głęboko uprawiona, przepuszczalna, wystarczająco wilgotna, oraz zasobna w wapno.

• Rozmnażanie

  	Groszek rozmnaża się przez wysiew nasion. Siew można zacząć już od marca.

Gatunki

• Groszek błotny

  Lathyrus paluster

  - pnąca lub płożąca się bylina, występująca na podmokłych łąkach i w zaroślach, w Polsce jest rozproszony na niżu. Pnącze to jest wilgociolubną i ciepłolubną niebieskozieloną byliną. Łodyga jest pojedyncza lub rozgałęziona, długości do 1 m. Liście są krótkoogonkowe, pierzaste mają po 2-3 pary pięcionerwowych listków. Ostatnia para listków jest zastąpiona przez wąsy czepne, które są zwykle rozgałęzione. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Delikatnie pachnące kwiaty mają koronę niebieskofioletową. Korona kwiatów ma długość 1,5-2 cm. Owocem jest brunatny, 3-4 cm strąk.

• Groszek bulwiasty

  Lathyrus tuberosus

  - bylina zachwaszczająca zboże i okopowe na cięższych glebach, zasobnych w wapń. Występuje w stanie dzikim w całej prawie Europie i na Syberii po Jenisej, w rejonie Kaukazu, Azji Mniejszej, Syrii i Algierii. Został także zawleczony do Ameryki Północnej. Łodyga zwykle rozgałęziona, 4-kanciasta, leżąca lub wspinająca się za pomocą czepnych wąsów, długości od 30 do 120 cm. Liście mają jedną parę siatkowato unerwionych listków z jednym nerwem podłużnym. Kwitnie od lipca do sierpnia. Kwiaty długości 12-16 mm są purpuroworóżowe, o przyjemnym zapachu, w skąpych gronach. Strąki zwisające, nagie, prawie cylindryczne, siatkowato unerwione, skórzastobrunatne. W strąkach znajduje się od 3 do 6 nasion. Strąki mają długość około 25 mm i szerokości około 4-6 mm. Korzenie zgrubiałe, bulwiaste, jadalne i długie. Rozmnaża się wegetatywnie i z nasion.

• Groszek kosmatostrąkowy

  Lathyrus hirsutus

  - gatunek jednoroczny, występujący na polach, miedzach, przydrożach, od nizin po góry. W Polsce występuje bardzo rzadko. Roślina ma łodygę wzniesioną lub pnącą się. Pnącze to wytwarza łodygi długości 20-50 cm. Liście mają jedną parę przylistków. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Kwiaty są przeważnie niebieskofioletowe. Kwiaty mogą być także różowe lub białe. Owocami są długowłosiste strąki.

• Groszek leśny

  Lathyrus silvester

  - rośnie dziko w Europie, w rejonie Kaukazu i w Algierii. W Polsce występuje na suchych łąkach, w zaroślach i w mało gęstych lasach. Roślina pnie się lub płoży się. Pnącze to wytwarza liczne łodygi długości 2-3 m. Liście mają jedną parę przylistków i są lancetowate, zaostrzone. Kwitnie od lipca do sierpnia. Kwiaty różowe lub zielonkaworóżowe, bezwonne, są zebrane w grona. Owocem jest brunatny, 5-8 cm strąk zawierający od 6 do 14 nasion. Nasiona są kuliste lub owalne, brunatne. Gatunek ten uprawiany jest jako ozdobna bylina parkowa.

• Groszek pachnący

  Lathyrus odoratus

  - w stanie naturalnym występuje na Sycylii i na południu Włoch. Roślina jednoroczna wyrastająca do 1-2 metrów. Liście są złożone z dwóch szerokoelipycznych listków. Kwitnie od czerwca do października. Kwiaty duże, zebrane w grona, o dość silnym, przyjemnym zapachu. Kwiaty najczęściej są różowe lub białe. Owocem jest strąk.
  
  

  zdj. 1 - nasiona

  Do podpór przyczepia się za pomocą wąsów osadzonych na końcach liści.

• Groszek siewny

  Lathyrus sativus

  - jednoroczne pnącze pochodzące z Bliskiego Wschodu. Łodyga osiąga długość do około 1 m. Liście posiadają jedną parę przylistków. Owocem jest jajowatorombowy, żółtawy strąk. W strąku występują od 2 do 4 nasion. Nasiona są kanciaste, gładkie i różnie zabarwione. Groszek siewny uprawiany jest jako roślina pastewna (pasza zielona, nasiona), a także lecznicza (używana w homeopatii). Roślina ta jest trująca - może wywoływać ciężkie zatrucia u ludzi i zwierząt tzw. latyryzm. Obecnie uprawiany w całej Europie, Azji Mniejszej i Indiach.

• Groszek szerokolistny

  Lathyrus latifolius

  - występuje w stanie naturalnym w Polsce. Ma pędy długości do 3 m, które pną się za pomocą rozgałęzionych wąsów na wierzchołkach liści. Liście złożone z pary jajowatych listków, długości 5-8 cm, są barwy niebieskozielonej. Kwiaty różowoczerwonawe, nie pachnące, zebrane są po 3-8 w groniaste kwiatostany. Kwiaty rozwijają się w lipcu i sierpniu. Spotykana jest forma o białych kwiatach.

• Groszek żółty

  Lathyrus pratensis

  - bylina występująca w Polsce, na łąkach średnio wilgotnych, umiarkowanie żyznych. Łodyga ma od 30 do 120 cm długości. Łodygi są 4-kanciaste, wiotkie, wspinające się i gałęziste. Liście są parzysto pierzaste, składają się z jednej pary listków. Górne listki są przekształcone w wąsy czepne. Kwitnie w czerwcu. Kwiaty żółte, o długości około 15 mm są zgromadzone w dość dużych wielokwiatowych gronach. W gronie znajduje się od 5 do 10 kwiatów.

Odmiany

1. Groszek pachnący "Air Warden"

   - kwiaty pomarańczowoczerwone.

2. Groszek pachnący "Ania"

   - odmiana pochodzenia polskiego, kwiaty amarantoworóżowe.

3. Groszek pachnący "Avalanche"

   - kwiaty białe. Roślina wyrasta do ponad 1,2 m wysokości.

4. Groszek pachnący "Ball's Rose'"

   - odmiana wcześnie kwitnąca, o kwiatach amarantowoczerwonych. W gronie znajduje się 4-5 kwiatów. Odmiana nadaje się do uprawy pod osłonami.

5. Groszek pachnący "Bijou"

   - odmiana karłowa, mieszanka barw.

6. Groszek pachnący "Daisy"

   - kwiaty białe, płatki lekko faliste, średnica kwiatów 4-5 cm. Roślina wyrasta do ponad 1 m wysokości.

7. Groszek pachnący "Dunkelrosa"

   - kwiaty ciemnoróżowe.

8. Groszek pachnący "Fiesta"

   - kwiaty krwistoczerwone. W gronie znajduje się 4-5 kwiatów. Odmiana wczesna. Odmiana nadaje się do uprawy pod osłonami.

9. Groszek pachnący "Grace"

   - odmiana wcześnie kwitnąca, wielokwiatowa - na jednym pędzie 4-6 kwiatów. Nadaje się do uprawy pod szkłem. Kwitnie styczeń-marzec. Kwiaty fioletowoamarantowe.

10. Groszek pachnący "Jupiter"

    - kwiaty kremoworóżowe.

11. Groszek pachnący "Kasia"

    - polska odmiana o kwiatach bordowych.

12. Groszek pachnący "Knee-hi"

    - odmiana o kwiaty ciemnoczerwonych

13. Groszek pachnący "Lady Fairbairn"

    - kwiaty lilioworóżowe.

14. Groszek pachnący "Lavendel"

    - kwiaty lawendoworóżówe.

15. Groszek pachnący "Leamington"

    - kwiaty lawendowe.

16. Groszek pachnący "Marine"

    - odmiana silnie rosnąca, o kwiatach lilowomodrych. Na jednym pędzie znajduje się 4-5 kwiatów. Odmiana nadaje się do uprawy pod osłonami.

17. Groszek pachnący "Mrs R.Bolton"

    - odmiana o kwiatach różowych.

18. Groszek pachnący "Mrs Bernard Jones"

    - roślina o kwiatach migdałoworóżowych.

19. Groszek pachnący "Neptune"

    - kwiaty ciemnoniebieskie.

20. Groszek pachnący "Patio"

    - odmiana karłowa.

21. Groszek pachnący "Tommy"

    - odmiana o kwiatach niebieskich, wyrastająca do ponad 1m wysokości.

22. Groszek pachnący "Venus"

    - kwiaty jasnoróżowe.

23. Groszek pachnący "Welcome"

    - odmiana gruntowa, wielkokwiatowa, o kwiatach krwistoczerwonych.

24. Groszek pachnący "White Eagle"

    - odmiana o kwiatach białych.

25. Groszek pachnący "Winston Churchill"

    - kwiaty karminowe.

© 1999 Copyright by Sławomir Sudnik