Opis ogólny

Wymagania

Gatunki

Opis ogólny

Wymagania

• Stanowisko

  	Lubi stanowiska słoneczne z wilgotnym powietrzem. W miejscach silnie zacienionych nie kwitnie, nie owocuje.

• Wymagania glebowe

  	Cytryniec chiński wymaga gleb żyznych, próchnicznych, głębokich i dostatecznie wilgotnych. Na glebach ciężkich i zlewnych rośnie słabo. Jest mało wytrzymały na suszę.

• Wymagania cieplne

  	Charakteryzuje się wysoką odpornością na niską temperaturę, szczególnie starsze okazy. Może wytrzymywać nawet mrozy do -40°C.

• Rozmnażanie

  	Można go rozmnażać przez odkłady i z odrostów korzeniowych. Sadzonki pędowe zdrewniałe ukorzeniają się trudno, łatwiej ukorzeniają się sadzonki zielne. Sadzonki zielne pozyskuje się z rośliny w czerwcu lub lipcu. Następnie należy je ukorzenić w inspekcie.

• Inne

  	Dobrze znosi zanieczyszczone powietrze. Okazy otrzymane z nasion zaczynają kwitnąć w 5-6 roku życia, a owocują po 5-7 latach.

Gatunki

• Cytryniec chiński

  
  

  rys. 1 - występowanie

  Schisandra chinensis

  - w stanie naturalnym występuje w północno-wschodnich Chinach, Korei, Japonii i w Rosji - w kraju Nadmorskim i Chabrowskim, w obwodzie Amurskim, na Sachalinie i wyspach Kurylskich. Cytryniec owija się lewoskrętnie wokół podpór i osiąga w stanie naturalnym 12-15 m, w uprawie zaś 7-8 m. Jednoroczne pędy są brązowe lub jasnobrunatne, gładkie i błyszczące, z pomarańczowymi przetchlinkami, cienkie i wiotkie oraz bardzo odporne na złamanie. W węzłach na pędzie znajdują się zwykle 3 pąki, w rzędzie obok siebie.
  
  

  zdj. 1 - liść z m-ca września

  Liście są podłużnie eliptyczne, na brzegach drobno odlegle ząbkowane, z wierzchu ciemnozielone, błyszczące, od spodu jasnozielone do niebieskawych, długości 3-13 cm i szerokości 2-8 cm, po roztarciu przyjemnie pachnące. Liście siedzą na krótkich ogonkach 2-3 cm. We wrześniu niemal jednocześnie przebarwiają się na kolor żółtocytrynowy lub żółtobrunatny i zaczynają powoli opadać. Część liści nie opada i pozostaje na zimę.
  
  

  zdj. 2 - kwiat z m-ca maja

  Cytryniec jest rośliną dwupienną lub jednopienną rozdzielnopłciową. W zależności od uprawy i pogody u tych samych roślin przeważają kwiaty męskie, a w drugim roku żeńskie. Również wśród roślin młodych dominują osobniki męskie. W miarę osiągania dojrzałości zwiększa się liczba okazów żeńskich, wydających owoce. Kwiaty są kremowobiałe, niekiedy wewnątrz różowe, o średnicy 2 cm, zwykle na wpół otwarte, o przyjemnym zapachu, zebrane w grona. Kwiaty żeńskie rozwijają się na wierzchołkowych częściach rośliny i zakwitają nieco później niż męskie. Jagody są prawie kuliste, szkarłatnoczerwone z pomarańczowym rumieńcem, nagie, błyszczące, średnicy do 10 mm.
  Jagody występują w gronach od 3 do 10 cm długości. Dojrzałe są bardzo kwaśne, o ostrym, cytrynowo-smołowato-gorzkim smaku, miąższ delikatny i soczysty. W każdej jagodzie znajdują się 1-2 nasiona. Dojrzewają na przełomie sierpnia i września. Owoce dodane do herbaty przypominają trochę smak cytryny. W owocach jest dużo witaminy C (31,5% ich świeżej masy to witamina C). Z owoców można wyrabiać sok, konfitury i syrop, a liście i korę używać jako herbaty. W Rosji z nasion cytryńca produkuje się specyfiki farmaceutyczne (w nasionach zawarte są substancje biologiczne działające stymulująco na organizm człowieka między innymi schizandrynę. W owocach także występuje witamina E i łatwo przyswajalne mikroelementy jak: cynk, mangan, miedź, molibden, nikiel, tytan i żelazo.), a owoce, nasiona i liście wykorzystuje się w przemyśle spożywczym. Z jednego okazu można uzyskać około 1-5 kg owoców.

© 1999 Copyright by Sławomir Sudnik