Opis ogólny

Wymagania

Gatunki

Opis ogólny

Do tego rodzaju zaliczane są dwa gatunki akebii, występujące w Azji Wschodniej. Akebie są roślinami o budowie delikatnej i lekkiej, przez co nadają się do tworzenia girland, okrywania niewielkich pergoli, altan, ścian itd. Nadają się doskonale do stosowania w miastach.

Wymagania

• Stanowisko

  	Najobficiej kwitnie na stanowiskach słonecznych o wystawie południowej. Znosi jednak półcień, a nawet cień (kwitnie wtedy skąpiej).

• Wymagania glebowe

  	Wymaga gleb żyznych i średnio żyznych, ale dobrze rośnie także na lżejszych, piaszczystych, byle były dostatecznie wilgotne.

• Wymagania cieplne

  	Jest wytrzymała na mróz. Jedynie w najzimniejszych okolicach Polski wskazane jest zabezpieczenie roślin na zimę. Ze względu na bardzo wczesne rozpoczynanie wzrostu pędów niekiedy może być uszkadzana przez wiosenne przymrozki.

• Cięcie

  	Cięcie ogranicza się do usuwania pędów suchych lub chorych.

• Rozmnażanie

  	Łatwo rozmnaża się przez odkłady. Polega to na przygięciu pędów i przysypaniu ich ziemią. Po ukorzenieniu odcinamy od rośliny matecznej i zasadzamy na miejscu przeznaczenia. Odpowiednim terminem sadzenia akebii jest kwiecień.

Gatunki

• Akebia pięciolistkowa

  Akebia quinata

  - w stanie naturalnym występuje w środkowych Chinach, Japonii i Korei (przeważnie w górskich lasach). Do uprawy została wprowadzona w 1845 r. Wiotkie i cienkie łodygi owijające się wokół podpór osiągają wysokość 8-10 m i mają barwę fioletową lub zieloną. Pędy są błyszczące i wiją się prawoskrętnie.
  
  

  rys. 1 - występowanie

  
  

  zdj. 1 - liść z m-ca września

  Liście składają się z pięciu listków osadzonych na krótkich ogonkach wyrastających z jednego miejsca. Listki są jajowate do szerokoeliptycznych, długości 2-4 cm i szerokości 1,3-2,5 cm, zakończone krótkim kolcem, z wierzchu intensywnie ciemnozielone, od spodu jaśniejsze, o odcieniu niebieskawym, u nas zwykle półzimozielone, jesienią przebarwiają się na kolor czerwonawy. Są one gładkie, dlatego nie zatrzymują kurzu i pyłu.
  Akebia kwitnie w maju, jednak nie rozwija dużo kwiatów, ale mają one oryginalny kształt. Męskie są małe, różowopurpurowe, osadzone na krótkich szypułkach, żeńskie zaś większe fioletowoczerwonawe, rzadziej brązowe, osadzone na dłuższych szypułkach, u niektórych okazów o dość silnym, przyjemnym zapachu. Kwiaty zebrane w grona, rozwijają się w pierwszej połowie maja, przed rozwojem liści lub jednocześnie z nimi i zdobią rośliny przez około 2 tygodnie. Wierzchołkową część kwiatostanów zajmuje 3-6 kwiatów męskich, a podstawę 1-3 kwiatów żeńskich. Owoce są w zarysie podobne do ogórka, długości około 12 cm, jasnobłękitne do fioletowych, z białawym lub czerwonawym nakrapianiem, dojrzewają na przełomie sierpnia i września. Akebia w Polsce zwykle nie owocuje, jednak w arboretum w Rogowie wydaje owoce.

• Akebia trójlistkowa

  Akebia trifoliata

  /syn. Akebia lobata, Clematis trifoliata/

  - w stanie naturalnym występuje w środkowej Azji i w Japonii. Rośnie tam w górskich lasach i występuje nawet na wysokości 1800 m n.p.m.. Gatunek ten jest pnączem dorastającym do 5 m wysokości. Liście są trójlistkowe. Kwitnie w maju. Kwiaty żeńskie są kasztanowobrązowe, a męskie jasnopurpurowe. Owoce są jadalne, podobne do małych ogórków, jasnopurpurowe. Gatunek ten jest bardziej wrażliwy na mróz niż akebia pięciolistkowa. Na zimę wymaga okrycia.

© 1999 Copyright by Sławomir Sudnik